เตรียมตัวอย่างไร ก่อนพาสัตว์เลี้ยงไปฝังไมโครชิปและทำหมัน

ปัจจุบันคลินิกและโรงพยาบาลสัตว์หลายแห่งมักแนะนำให้เจ้าของพาน้องหมาน้องแมวไปฝังไมโครชิปพร้อมกับการทำหมันในคราวเดียวกัน 

เพราะสัตว์เลี้ยงต้องดมยาสลบอยู่แล้วสำหรับการผ่าตัดทำหมัน ดังนั้นการรวมสองหัตถการไว้ในครั้งเดียวจึงช่วยลดความเครียดและความเสี่ยงจากการดมยาสลบซ้ำ อีกทั้งยังประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายกว่าการแยกดำเนินการให้สัตว์แต่ละตัวแต่ก่อนถึงวันนัด 

วันนี้ Anyvet ขอชวนเจ้าของน้อง ๆ มาทำความเข้าใจว่า ก่อนพาสัตว์เลี้ยงเข้ารับการผ่าตัด ควรเตรียมตัวอย่างไรบ้าง ตั้งแต่อายุที่เหมาะสม การตรวจร่างกายก่อนผ่าตัด การงดอาหารและน้ำ ไปจนถึงการดูแลแผลหลังผ่าตัด เพื่อให้ทุกขั้นตอนเป็นไปอย่างปลอดภัยและราบรื่นที่สุดสำหรับน้อง ๆ

ทำไมนิยมฝังไมโครชิปพร้อมทำหมันในครั้งเดียว

เหตุผลหลักที่สัตวแพทย์มักแนะนำให้ทำสองอย่างนี้พร้อมกันคือ ในขณะที่สัตว์เลี้ยงถูกดมยาสลบเพื่อผ่าตัดทำหมันอยู่แล้ว การฝังไมโครชิปซึ่งเป็นเพียงการฉีดชิปขนาดเล็กเท่าเมล็ดข้าวสารเข้าใต้ผิวหนังบริเวณต้นคอหรือระหว่างสะบัก จึงแทบไม่เพิ่มความเจ็บปวดหรือความเสี่ยงเพิ่มเติม เมื่อเทียบกับการฝังขณะสัตว์เลี้ยงตื่นรู้สึกตัวซึ่งอาจตกใจหรือดิ้นขณะฉีด 

นอกจากนี้การนัดหมายครั้งเดียวยังช่วยลดจำนวนครั้งที่ต้องพาไปคลินิก ลดความเครียดสะสม และมักมีค่าใช้จ่ายรวมที่ประหยัดกว่าการแยกทำคนละวัน คลินิกหลายแห่งและหน่วยทำหมันเคลื่อนที่ของภาครัฐจึงมักจัดบริการฉีดวัคซีน ทำหมัน และฝังไมโครชิปไว้ในแพ็กเกจเดียวกัน

ไมโครชิปคืออะไร?

ไมโครชิปสำหรับสัตว์เลี้ยงเป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ขนาดเล็กประมาณเมล็ดข้าวสาร บรรจุอยู่ในแคปซูลแก้วที่ปลอดภัยและเข้ากันได้กับร่างกาย ภายในชิปจะมี หมายเลขประจำตัวเฉพาะ ของสัตว์แต่ละตัว

สำหรับสัตว์เลี้ยง ไมโครชิปเปรียบได้กับ “เลขประจำตัว” ของน้อง เพราะแต่ละชิปมีหมายเลขไม่ซ้ำกัน เมื่อนำเครื่องสแกนมาอ่าน จะสามารถตรวจสอบหมายเลขและค้นหาข้อมูลที่เจ้าของลงทะเบียนไว้ในฐานข้อมูลได้

ฝังไมโครชิปอย่างไร?

สัตวแพทย์จะใช้เข็มสำหรับฝังไมโครชิป ฉีดชิปเข้าไป ใต้ผิวหนังบริเวณช่วงต้นคอหรือระหว่างสะบัก โดยเข็มจะมีขนาดใหญ่กว่าเข็มฉีดยาทั่วไปเล็กน้อย

ไมโครชิปทำงานอย่างไร?

ไมโครชิป ไม่มีแบตเตอรี่และไม่สามารถระบุตำแหน่งแบบ GPS ได้ ชิปจะทำงานเมื่อเครื่องสแกนมาตรฐานสากล (ISO) ส่งคลื่นวิทยุเข้าไปกระตุ้น จากนั้นชิปจะส่งหมายเลขประจำตัวกลับมายังเครื่องสแกน ซึ่งจะแสดงเป็นตัวเลขสำหรับนำไปค้นหาข้อมูลในฐานข้อมูล

วิธีนี้ช่วยให้โรงพยาบาลสัตว์และศูนย์พักพิงสามารถ ตรวจสอบตัวตนของสัตว์เลี้ยงและติดต่อเจ้าของได้เมื่อพลัดหลง

สิ่งสำคัญหลังฝังไมโครชิปคือ เจ้าของต้องนำหมายเลขไมโครชิปไป ลงทะเบียนพร้อมข้อมูลติดต่อ และหมั่นอัปเดตข้อมูลให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ เพราะหากชิปไม่ได้ลงทะเบียน หรือข้อมูลของเจ้าของไม่ถูกต้อง ก็อาจไม่สามารถใช้ไมโครชิปเพื่อติดต่อและตามหาน้องกลับคืนได้

ทำหมันคืออะไร มีประโยชน์อย่างไรต่อสัตว์เลี้ยง

การทำหมันในสัตว์เลี้ยงเพศเมียคือการผ่าตัดนำรังไข่และมดลูกออก ส่วนในเพศผู้คือการผ่าตัดนำอัณฑะออก ซึ่งนอกจากจะช่วยป้องกันการตั้งท้องหรือการผสมพันธุ์โดยไม่ตั้งใจแล้ว ยังมีประโยชน์ต่อสุขภาพในระยะยาวอีกหลายด้าน เช่น ลดความเสี่ยงของโรคมะเร็งเต้านมและการติดเชื้อในมดลูกในเพศเมีย ลดความเสี่ยงของโรคต่อมลูกหมากโตและมะเร็งอัณฑะในเพศผู้ อีกทั้งยังช่วยลดพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับฮอร์โมนเพศ เช่น การหนีออกจากบ้านเพื่อหาคู่ การพ่นปัสสาวะทำเครื่องหมายอาณาเขต หรือความก้าวร้าวในบางกรณี การทำหมันจึงเป็นหนึ่งในวิธีดูแลสุขภาพเชิงป้องกันที่สัตวแพทย์แนะนำให้เจ้าของสัตว์เลี้ยงพิจารณาตั้งแต่สัตว์เลี้ยงยังอายุน้อย

อายุที่เหมาะสมและการเตรียมตัวก่อนวันนัด

โดยทั่วไปสัตวแพทย์มักแนะนำให้ทำหมันเมื่อสัตว์เลี้ยงมีอายุตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป และควรได้รับวัคซีนพื้นฐานครบก่อน เพราะร่างกายที่แข็งแรงและมีภูมิคุ้มกันพร้อมจะช่วยลดความเสี่ยงระหว่างและหลังผ่าตัด ก่อนถึงวันนัดควรพาไปตรวจร่างกายทั่วไปและตรวจเลือดเบื้องต้นเพื่อประเมินการทำงานของตับและไต ซึ่งเป็นอวัยวะสำคัญในการเผาผลาญยาสลบ ในแมวบางแห่งอาจแนะนำตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจเพิ่ม เนื่องจากแมวบางตัวอาจมีภาวะหัวใจผิดปกติแฝงโดยไม่แสดงอาการ

การเตรียมตัวก่อนทำหมั่น

ในคืนก่อนผ่าตัด เจ้าของต้องงดอาหารประมาณ 6-12 ชั่วโมง และงดน้ำประมาณ 2-3 ชั่วโมงก่อนเวลานัด ทั้งนี้ระยะเวลาที่แน่นอนอาจแตกต่างกันตามคำแนะนำของแต่ละคลินิก การงดอาหารน้ำสำคัญมาก เพราะขณะดมยาสลบร่างกายจะสูญเสียปฏิกิริยาการกลืนและการไอชั่วคราว หากมีอาหารตกค้างในกระเพาะอาจไหลย้อนเข้าปอดจนอักเสบจากการสำลักซึ่งอันตรายถึงชีวิตได้ นอกจากนี้ควรเตรียมสมุดวัคซีน เตรียมกรงหรือสายจูงที่ปลอดภัยสำหรับเดินทาง แจ้งสัตวแพทย์หากมีโรคประจำตัวหรือเคยแพ้ยา และเผื่อเวลาทั้งวันไว้รับสัตว์เลี้ยงกลับบ้าน เพราะบางคลินิกให้พักสังเกตอาการจนฟื้นจากยาสลบเต็มที่

หมายเหตุ : หากเจ้าของต้องการฝังไมโครชิปร่วมกับการทำหมัน สามารถทำได้ในครั้งเดียว โดยสัตวแพทย์จะประเมินความพร้อมก่อนดมยาสลบ โดยพิจารณาจาก อายุ สุขภาพโดยรวม น้ำหนัก และความเหมาะสมในการดมยาสลบ เพื่อให้การทำหัตถการมีความปลอดภัยและเหมาะสมกับน้องแต่ละ ซึ่งโดยทั่วไป สามารถเริ่มฝังไมโครชิปให้น้องหมาและน้องแมวได้ตั้งแต่อายุประมาณ 35–60 วันขึ้นไป ทั้งนี้ อายุที่เหมาะสมอาจแตกต่างกันไปตามสุขภาพและขนาดตัวของสัตว์เลี้ยง โดยควรให้สัตวแพทย์เป็นผู้ประเมินความพร้อมก่อนทำหัตถการ

วันทำหัตถการ เกิดอะไรขึ้นบ้าง?

ในวันนัด สัตวแพทย์จะตรวจร่างกายอีกครั้งเพื่อยืนยันความพร้อม ก่อนให้ยาระงับปวดและวางสายน้ำเกลือ จากนั้นจึงให้ยาสลบและใส่ท่อช่วยหายใจเพื่อควบคุมทางเดินหายใจตลอดการผ่าตัด ระหว่างนั้นทีมสัตวแพทย์จะติดตามสัญญาณชีพอย่างใกล้ชิดทุก 5-10 นาที เมื่อผ่าตัดทำหมันเสร็จ สัตวแพทย์มักฝังไมโครชิปต่อทันทีขณะที่ยังอยู่ภายใต้ฤทธิ์ยาสลบ เพื่อไม่ให้รู้สึกเจ็บหรือเครียดเพิ่ม 

จากนั้นสัตว์เลี้ยงจะถูกย้ายไปพักฟื้นในพื้นที่ควบคุมอุณหภูมิพร้อมเจ้าหน้าที่เฝ้าสังเกตอาการ และให้น้ำเกลือต่อเนื่องอีกประมาณ 2-4 ชั่วโมงจนอาการคงที่

การดูแลหลังทำหมันและฝังไมโครชิปที่บ้าน

หลังกลับถึงบ้าน สัตว์เลี้ยงอาจยังซึม เดินเซ หรืออาเจียนเล็กน้อยในช่วง 24 ชั่วโมงแรก เจ้าของควรแยกพื้นที่พักผ่อนให้สงบ ห่างจากสัตว์เลี้ยงตัวอื่นหรือเด็กเล็ก สวมปลอกคอกันเลีย (Elizabethan collar) ตลอดเวลาเพื่อป้องกันไม่ให้เลียหรือกัดแผลจนอักเสบหรือแผลแยก จำกัดการวิ่งเล่น กระโดด หรือขึ้นลงที่สูงอย่างน้อย 7-10 วันจนกว่าแผลจะติดสนิท ควรตรวจดูแผลทุกวันว่ามีรอยแดง บวม มีของเหลวไหล หรือกลิ่นผิดปกติหรือไม่ หากได้รับยาปฏิชีวนะหรือยาแก้ปวด ต้องให้ครบตามที่กำหนดแม้อาการจะดูดีขึ้นแล้วก็ตาม

สำหรับแมว ควรใช้ทรายชนิดเม็ดละเอียดหรือกระดาษแทนทรายก้อนในช่วงพักฟื้นเพื่อลดการระคายเคืองแผล และหมั่นทำความสะอาดกระบะทรายให้บ่อยขึ้น ส่วนสุนัขควรพาเดินระยะสั้นๆ ด้วยสายจูงแทนปล่อยวิ่งอิสระ โดยทั่วไปคลินิกจะนัดตรวจแผลซ้ำวันที่ 3 และนัดตัดไหมช่วงวันที่ 7-10 หลังผ่าตัด นอกจากดูแลแผลแล้ว อีกสิ่งที่ไม่ควรลืมคือนำหมายเลขไมโครชิปไปลงทะเบียนในระบบออนไลน์พร้อมข้อมูลติดต่อของเจ้าของให้ครบถ้วน เพื่อให้ตามตัวสัตว์เลี้ยงกลับคืนได้ทันทีหากพลัดหลงในอนาคต

สัญญาณผิดปกติที่ควรพาไปพบสัตวแพทย์ทันที

แม้การทำหมันและฝังไมโครชิปจะเป็นหัตถการที่ค่อนข้างปลอดภัยและทำกันเป็นปกติ แต่เจ้าของควรเฝ้าระวังสัญญาณผิดปกติที่ต้องรีบพาไปพบสัตวแพทย์โดยไม่รอช้า ได้แก่ 

• อาการซึมนานเกิน 24 ชั่วโมงโดยไม่ดีขึ้น 

• ไม่ยอมกินอาหารหรือน้ำเลยหลังผ่านไปหนึ่งวัน 

• หายใจลำบากหรือหายใจถี่ผิดปกติ 

• แผลผ่าตัดบวมแดงมากขึ้น 

• มีเลือดหรือหนองไหลออกมา แผลแยกออกจากกัน

•  มีไข้ อาเจียนหรือท้องเสียต่อเนื่อง 
  
  

สัญญาณเหล่านี้อาจบ่งชี้ถึงภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดหรือการติดเชื้อที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการฝังไมโครชิปพร้อมทำหมัน

Q: ฝังไมโครชิปร่วมกับการทำหมันจะเจ็บกว่าการทำหมันอย่างเดียวหรือไม่?
A: โดยทั่วไปไม่เพิ่มความเจ็บอย่างมีนัยสำคัญ เพราะสัตว์เลี้ยงอยู่ภายใต้ฤทธิ์ยาสลบระหว่างการผ่าตัดทำหมันอยู่แล้ว จึงสามารถฝังไมโครชิปได้ในครั้งเดียว โดยไม่ต้องเพิ่มขั้นตอนการทำหัตถการอีกครั้ง

Q: หลังฝังไมโครชิปแล้ว ต้องทำอะไรต่อ?
A: เจ้าของควรนำหมายเลขไมโครชิปไปลงทะเบียนพร้อมข้อมูลติดต่อ และหมั่นตรวจสอบและอัปเดตข้อมูลให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ เพื่อให้สามารถติดต่อเจ้าของได้หากสัตว์เลี้ยงพลัดหลง

Q: ทำหมันพร้อมฝังไมโครชิปในครั้งเดียว มีค่าใช้จ่ายแพงกว่าการแยกทำหรือไม่?
A: การทำพร้อมกันอาจช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายบางส่วนได้ เพราะไม่ต้องพาสัตว์เลี้ยงมารับบริการและดมยาสลบแยกกันอีกครั้ง อย่างไรก็ตาม ค่าใช้จ่ายขึ้นอยู่กับแต่ละคลินิกหรือโรงพยาบาลสัตว์ แนะนำให้สอบถามราคาและรายละเอียดก่อนเข้ารับบริการ

สรุป

การฝังไมโครชิปพร้อมทำหมันในคราวเดียวเป็นทางเลือกที่สะดวก ปลอดภัย และคุ้มค่าสำหรับเจ้าของสัตว์เลี้ยง เพราะช่วยลดจำนวนครั้งของการดมยาสลบและการเดินทางไปคลินิก แต่การเตรียมตัวให้ถูกต้องตั้งแต่ก่อนวันนัด ไม่ว่าจะเป็นการตรวจร่างกาย การงดอาหารน้ำตามเวลาที่กำหนด ไปจนถึงการดูแลแผลและสังเกตอาการหลังผ่าตัดอย่างใกล้ชิด ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้กระบวนการทั้งหมดผ่านไปได้อย่างราบรื่นและปลอดภัยที่สุดสำหรับน้องๆ ที่เรารัก

🌐 ตรวจสอบข้อมูลไมโครชิปและสอบถามเพิ่มเติมได้ที่: microchip.anyvet.ai

✨ ความปลอดภัยของสัตว์เลี้ยง เริ่มต้นจากการใส่ใจในรายละเอียดของข้อมูล

👉🏻 คลิกที่นี่เพื่อค้นหาข้อมูลสัตว์เลี้ยงของคุณและเข้าสู่ระบบ

บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยจากสัตวแพทย์ได้ หากสัตว์เลี้ยงของคุณมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาสัตวแพทย์ที่โรงพยาบาลสัตว์ใกล้ฉันโดยตรง